Dầu Phanh Ô Tô: Tổng Hợp Các Kiến Thức Hữu Ích Cho Chủ Xế

Nếu như dầu nhớt cho xe hơi là huyết mạch của động cơ thì dầu phanh cũng giữ một vai trò vô cùng quan trọng đối với hệ thống phanh thủy lực ô tô. Để xe vận hành an toàn, chủ xe cần phải thực hiện xả và thay dầu phanh ô tô theo định kỳ. Vậy bạn đã biết gì về quy trình bảo dưỡng này? Nếu chưa thì hãy cùng Huỳnh Châu tìm hiểu trong bài viết sau đây nhé!

Bài viết liên quan: 

• Bỏ túi 8 nguyên nhân ô tô bị chảy dầu phanh
• Tất tần tật những điều cần biết về má phanh ô tô
• Tìm hiểu về dầu phanh AMSOIL DOT 3 Và 4 Tổng Hợp

Dầu phanh ô tô là một bộ phận quan trọng của xe.

1. Sơ lược về dầu phanh ô tô

1.1 Dầu phanh ô tô là gì? 

Dầu phanh ô tô có tên gọi tiếng anh là Brake Fluid, là một loại chất lỏng thủy lực không nén, đóng vai trò then chốt trong việc vận hành hệ thống phanh (thắng) của xe ô tô. Dầu phanh được chế tạo từ dầu gốc tinh chế cao cấp, kết hợp cùng các chất phụ gia đa chức năng khác, mang đến cho dầu phanh khả năng truyền tải năng lượng, khả năng bôi trơn, khả năng chống ăn mòn. Dầu phanh lợi dụng chất lỏng nền để làm chất trung gian, đồng thời sử dụng áp lực của phanh (thắng) để truyền chất lỏng vào bộ phận phanh (thắng) của xe ô tô.

Trong khi các loại dầu bôi trơn và dầu nhớt cho xe hơi được sử dụng chủ yếu để giúp giảm ma sát, làm mát linh kiện thì công dụng chính của dầu phanh lại là truyền lực.

Do được chế tạo từ các hợp chất với khả năng chịu nén kém nên dầu phanh ô tô có thể truyền tải áp lực từ bàn đạp thắng đến hệ thống phanh một cách chính xác và nhanh chóng.  

Dầu phanh hiện nay có nhiều loại như: loại gốc Glycol, gốc Silicone, dầu khoáng,… Cũng tương tự như dầu nhớt cho xe hơi, dầu phanh cũng cần kiểm tra và thay mới định kỳ để đảm bảo an toàn cho ô tô khi di chuyển.

Kiểm tra dầu phanh ô tô thường xuyên để đảm bảo an toàn cho xe.

1.2 Đặc tính của dầu phanh ô tô 

Do sở hữu đặc tính không chịu nén của chất lỏng nên dầu phanh ô tô có thể truyền lực tác động từ bàn đạp phanh (thắng) của xe ô tô đến các bộ phận của hệ thống phanh (thắng) một cách chính xác nhất. Vì chức năng truyền lực của phanh xe ô tô đòi hỏi loại dầu phanh phải có độ nhớt cao trong khi chỉ số độ nhớt lại phải nhỏ. do đó tính chất hóa lý của dầu phanh xe ô tô phải ổn định, có độ bay hơi thấp và không được có bọt.

Để đáp ứng được yêu cầu đó, dầu phanh của các hãng sản xuất dầu nhớt đều phải có gốc glycol hoặc silicone, có độ nhớt thích hợp, đảm bảo bôi trơn bề mặt, chịu tải cao, không ăn mòn kim loại và các vật liệu của hệ thống phanh như chất dẻo, cao su, gang, thép,…

Các chỉ tiêu kỹ thuật riêng biệt của dầu phanh có nhiều điểm khác biệt so với các loại dầu nhớt bình thường, nhất là chỉ tiêu về điểm sôi khô (nhiệt độ sôi của dầu phanh nguyên chất, không có lẫn nước và điểm sôi ướt (nhiệt độ sôi của dầu phanh khi ngậm nước). Nếu thành phần nước trong dầu phanh càng lớn, điểm sôi càng thấp thì dầu phanh thường sủi bọt, từ đó làm giảm khả năng truyền lực của phanh xe khiến phanh xe không ăn, gây nguy hiểm cho người lái. Đồng thời, chính bọt nước có trong phanh xe cũng là nguyên nhân gây mòn kim loại, phá hoại hệ thống phanh xe ô tô.

Chất lượng của dầu phanh ô tô tác động đến sự an toàn của xe.

1.3 Công dụng của dầu phanh ô tô

Dầu phanh ô tô là huyết mạch của hệ thống phanh thủy lực, đóng vai trò quyết định cho sự vận hành an toàn của xe ô tô. Khác với các loại dầu nhớt bôi trơn dùng cho việc giúp máy móc vận hành trơn tru, giảm thiểu ma sát, bao kín các khe hở của piston, xilanh, làm mát ổ trục máy,… dầu phanh lại đảm nhiệm vai trò truyền lực là chủ yếu.

• Đảm bảo có thể truyền lực linh hoạt khi ở nhiệt độ cao, cao hay nóng ẩm.
• Giúp chống lại sự mài mòn các bộ phận kim loại hoặc phi kim loại trong hệ thống phanh (thắng) của xe ô tô.
• Có chức năng bôi trơn các bộ phận trong hệ thống phanh xe (thắng), giúp gia tăng tuổi thọ hệ thống bơm và Cupper xe.

Dầu phanh ô tô giúp truyền lực vào hệ thống phanh xe ô tô

1.4 Các loại dầu phanh ô tô 

Hiện nay trên thị trường có nhiều loại dầu phanh ô tô khác nhau như DOT 3, DOT 4 hay DOT 5. Các loại dầu phanh xe này phải có nhiệt độ sôi cao để tránh dầu bay hơi do nhiệt độ cao từ hệ thống phanh.  Một số loại dầu phanh tiêu biểu cho xe ô tô bạn có thể tham khảo như:

• Dầu phanh DOT 3&4

Dầu phanh tổng hợp AMSOIL DOT 3 và 4 giúp duy trì hiệu suất phanh ABS và giúp kiểm soát độ bám đường tối đa. Dầu phanh này hoạt động như một chất lỏng thủy lực giúp truyền lực và bôi trơn các bộ phận máy của hệ thống phanh xe, đồng thời có tác dụng chống ăn mòn, giúp bảo vệ phanh xe. Dầu phanh AMSOIL DOT 3 và 4 có tác dụng bôi trơn và bảo vệ các thành phần phức tạp trong phanh xe, bảo vệ phanh xe khỏi ô nhiễm nước tối đa, từ đó bảo vệ hệ thống phanh xe hiệu quả. 

Hơn nữa, thành phần hóa chất đặc biệt có trong dầu phanh AMSOIL làm tăng điểm sôi vượt tiêu chuẩn DOT, giúp duy trì độ ổn định nhớt trong phạm vi nhiệt độ khá rộng và có thể chảy dễ dàng ở áp suất cao, giúp hệ thống phanh xe ô tô trở nên chắc chắn hơn. 

AMSOIL DOT 3 và 4 giúp tăng hiệu suất ABS và kiểm soát độ bám đường tối đa nhờ chất lỏng phanh tổng hợp có độ nhớt thấp (817 cSt). Từ đó mang lại hiệu suất vượt trội cho phanh xe trong thời tiết lạnh, giữ khả năng phản hồi phanh ABS và kiểm soát lực kéo cũng vô cùng tốt. Dầu phanh DOT 3 và 4 của AMSOIL vượt quá các thông số kỹ thuật DOT 3, 4 và 5.1 thông thường.

Dầu phanh ô tô giúp AMSOIL DOT 3 & 4 phù hợp với nhiều loại xe

• Dầu phanh DOT 4 Racing

Dầu phanh ô tô tổng hợp DOT 4 Racingcủa thương hiệu AMSOIL làm tăng điểm sôi vượt xa tiêu chuẩn DOT (Bộ Giao thông Vận tải) ngay cả khi bị ô nhiễm 3,7% nước. Dầu phanh AMSOIL DOT 4 Racing giúp duy trì độ nhớt ổn định và dễ dàng chảy ở áp suất cao, mang lại khả năng phanh vô cùng chắc chắn và đáng tin cậy cho xe ô tô. Mỗi chai dầu phanh AMSOIL đều có một lớp chắn nitơ được thêm vào trong quá trình sản xuất để có thể loại bỏ độ ẩm và đảm bảo mức hiệu suất phanh ô tô ở mức tối đa.

Loại dầu phanh này cũng có điểm sôi cực cao 410°F (ướt) và 580°F (khô), giúp duy trì khả năng nén thấp trong các điều kiện đua xe khắc nghiệt nhất.

Dầu phanh ô tô AMSOIL DOT 4 Racing

• Dầu phanh DOT 5

Dầu phanh ô tô DOT 5 là dầu silicone nên kỵ nước và không có tác động lên bề mặt sơn. Do đó, loại dầu này chỉ phù hợp cho các loại xe quân đội hay các loại xe không chuyên dụng thường xuyên vì dầu sẽ không bị nhiễm nước. Ngoài ra, dầu Dot 5 cũng không dùng được cho hệ thống phanh ABS để chống kẹt phanh. 

• Dầu phanh DOT 5.1

Dầu DOT 5.1 có độ nhớt thấp và dễ chảy hơn khi dùng ở vùng khí hậu lạnh, sẽ hấp thụ nước và dễ làm hỏng bề mặt sơn.

>> Xem thêm: Sự khác biệt của dầu thắng AMSOIL Dot 3&4 và Dot 5, Dot 5.1

2. Xả dầu phanh là gì và có cần thiết phải xả dầu phanh không? 

Xả dầu phanh chính là quá trình đẩy hết dầu phanh ô tô cũ ra khỏi hệ thống phanh, sau đó tiến hành vệ sinh, làm sạch các linh kiện. 

Đây là một công đoạn rất cần thiết và phải được thực hiện trước khi thay dầu mới. Bởi vì, sau một thời gian sử dụng liên tục (cùng với bánh xe), dầu phanh sẽ bị lẫn hơi nước, cặn bẩn, rỉ sét, vụn rác,… nên việc xả dầu phanh cũ sẽ giúp hệ thống phanh ô tô hoàn toàn sạch sẽ và có thể hoạt động hiệu quả, trơn tru sau khi thay dầu phanh mới.

3. Khi nào cần xả dầu phanh ô tô? 

Theo một thống kê mà đại lý dầu nhớt ô tô tại Hà Nội của Huỳnh Châu đã tìm hiểu được thì cứ chạy khoảng 16.000 – 25.000 km, ô tô sẽ cần đạp phanh hơn 75.000 lần. Điều này cho thấy tần suất sử dụng của phanh xe là rất cao. Do đó, bạn cần kiểm tra, xả và thay dầu phanh ô tô định kỳ để đảm bảo an toàn khi xe hoạt động. 

Nhiều hãng xe khuyến cáo thời gian xả và thay dầu phanh nên khoảng 2 năm một lần. Nếu thường xuyên lái ô tô đường dài, trong điều kiện khắc nghiệt thì bạn có thể thay dầu sớm hơn. Hiện nay, nhiều dòng ô tô đời mới đã được trang bị bộ cảm biến dầu phanh. Nếu dầu phanh xe ô tô quá ít, xe sẽ tự động báo hiệu cho tài xế biết để thay dầu phanh kịp thời.

4. Hướng dẫn thay dầu phanh ô tô

Để tiết kiệm thời gian và công sức, bạn nên ra trung tâm bảo hành hoặc tiệm sửa để được xả và thay dầu phanh mới. Tuy nhiên, nếu có đủ dụng cụ hỗ trợ, bạn cũng có thể mua dầu phanh tại các đại lý dầu nhớt và tự thay tại nhà.

Các bước thực hiện như sau:

Bước 1 - Chuẩn bị dụng cụ

Để thay dầu phanh ô tô, bạn cần có các dụng cụ sau:

• Xi lanh
• Ống nhựa, bình chứa để đựng dầu cũ
• Dụng cụ sửa xe
• Kích ô tô
• Chai xịt vệ sinh phanh
• Dầu phanh mới

Bước 2 - Xả hết toàn bộ dầu phanh ô tô ra khỏi hệ thống phanh

Tương tự như dầu nhớt cho xe hơi, khi thay dầu phanh, bạn cũng cần phải xả hết dầu cũ ra khỏi ô tô trước khi đổ dầu mới vào. Cách làm như sau: Tháo núm cao su bọc ống xả dầu phanh. Sau đó, mở van xả và dùng ống nhựa để dẫn hết dầu đã sử dụng ra khỏi hệ thống phanh. Lưu ý, khi đang xả dầu phía dưới, hãy mở nắp bình dầu phanh ở khoang động cơ và dùng xi lanh hoặc ống bơm để hút hết dầu cũ ra.

Bước 3 - Vệ sinh hệ thống phanh

Làm sạch hệ thống phanh xe ô tô bằng dung dịch vệ sinh chuyên dụng. Trong lúc vệ sinh, bạn nên kiểm tra tình trạng của các bộ phận như đĩa phanh, má phanh,… để thay mới nếu cần.

Bước 4 -  Thay dầu phanh mới

Đổ dầu phanh mới vào bình.

Lặp lại 4 bước trên tương tự cho mỗi bánh xe.

Nên kiểm tra và thay dầu phanh ô tô định kỳ

5. Cách kiểm tra dầu phanh ô tô 

Để kiểm tra dầu phanh ô tô, người dùng cần phải quan sát mực dầu trong bình chứa dầu. Có thể kiểm tra bằng cách mở nắp ca-pô xe và quan sát bình chứa dầu phanh. Dầu phanh được chứa trong một chiếc bình nhỏ màu trắng trong khoang động cơ. Bình này sẽ có 2 vạch: vạch trên ghi chữ “full”, “fill to”, hoặc “maximum”; vạch dưới ghi chữ “add” hoặc chữ “minimum”.

Người lái xe có thể quan sát mức dầu phanh mà không cần phải mở nắp bình ra. Mức dầu phù hợp nhất là nằm dao động giữa 2 vạch, nếu mức dầu phanh xe ô tô nằm dưới chữ “minimum” thì đó chính là lúc bạn cần bổ sung hoặc thay mới dầu phanh. Khi đổ thêm dầuphanh, cần đảm bảo vệ sinh tối đa, vì dầu phanh của xe có nhiều cặn bẩn có thể dẫn tới hệ thống phanh xe bị ăn mòn, dễ dẫn đến hỏng hóc. 

Ngoài việc kiểm tra lượng dầu phanh trong bình, chúng ta cũng cần kiểm tra chất lượng của dầu phanh. Dầu phanh ô tô thường có màu vàng nhạt. Sau khi sử dụng, dầu sẽ chuyển dần sang màu vàng đậm hơn. Tuy nhiên nếu màu đổi quá đậm, thậm chí chuyển sang nâu hay màu xanh rêu thì có nghĩa là dầu phanh của xe ô tô đã bị biến chất nặng. Khi này không nên châm thêm dầu mà cần tiến hành thay hoàn toàn dầu phanh mới.

6. Lưu ý khi sử dụng dầu phanh ô tô

Khi sử dụng dầu phanh ô tô, cần lưu ý một vài điểm sau:

• Dầu phanh cần được định kỳ mỗi 40.000km vận hành hoặc từ 2 đến 3 năm theo khuyến cáo của nhà sản xuất xe ô tô.
• Dầu phanh có tính tẩy sơn mạnh, vì vậy khi thay dầu phanh ô tô phải cẩn thận, tuyệt đối không để dầu phanh tiếp xúc với thân xe.
• Nên sử dụng đúng loại dầu phanh được nhà sản xuất khuyến cáo để đảm bảo hiệu quả tốt nhất,
• Không sử dụng dầu phanh DOT 5 cho những xe được khuyến cáo dùng dầu phanh DOT 3 hay DOT 4.
• Có thể dùng dầu phanh DOT 4 cho xe có hệ thống phanh dùng dầu DOT 3 nhưng không nên làm ngược lại, có thể gây ảnh hưởng đến bộ phận phanh xe.
• Chỉ nên dùng dầu phanh trong lọ đã mở ra khoảng dưới 1 năm.

Dầu phanh ô tô là thành phần cực kỳ quan trọng giúp đảm bảo an toàn cho chuyến đi. Nếu bạn không biết nên sử dụng loại dầu phanh nào cho xe ô tô của mình và lo lắng thay phải dầu phanh giả gây hư hại xe thì có thể đến Dầu nhớt Huỳnh Châu - một đại lý dầu nhớt nổi tiếng tại thị trường Việt Nam để các kỹ thuật viên có thể tư vấn và lựa chọn loại dầu phanh tốt nhất cho xe ô tô của bạn.

Bài viết và hình ảnh được tổng hợp bởi Huỳnh Châu.